Ένα τραγούδι, μία ιστορία: «Νυχτερίδες κι αράχνες»

Στην ετικέτα του δίσκου η μουσική δεν έχει μία υπογραφή αλλά δύο. Πενήντα χρόνια αργότερα, οι δύο άντρες δεν συμφωνούσαν ούτε στο γιατί.

Δεκέμβρης του 1968, στούντιο ηχογράφησης. Ο σολίστ μπουζουκιού της ορχήστρας του Στέλιου Καζαντζίδη, είκοσι ενός χρόνων, μπαίνει μέσα για πρώτη φορά ως συνθέτης και όχι ως οργανοπαίκτης. Ηχογραφούνται δύο κομμάτια: στη μια πλευρά οι «Νυχτερίδες κι αράχνες», στην άλλη το «Δε μου ’δειξαν λίγη στοργή». Στίχοι Κώστα Βίρβου. Ο νέος λέγεται Χρήστος Νικολόπουλος.

Η αφορμή ήταν του ίδιου του Καζαντζίδη: ζήτησε από τον σολίστα του να του παίξει δικές του συνθέσεις και ενθουσιάστηκε με ό,τι άκουσε. Για έναν εικοσιέναρη οργανοπαίκτη του 1968, αυτό δεν ήταν ευκαιρία — ήταν ολόκληρη καριέρα.

Όταν όμως κυκλοφόρησε ο ομότιτλος δίσκος από την Odeon το 1969, στην ετικέτα η μουσική δεν έφερε ένα όνομα: «Στ. Καζαντζίδης & Χρ. Νικολόπουλος».

Για το πώς προέκυψε η δεύτερη υπογραφή υπάρχουν δύο εκδοχές — κι εκεί ακριβώς κρύβεται η ιστορία. Κατά τη μία, ήταν δώρο του ίδιου του νέου συνθέτη προς τον άνθρωπο που τον ανέδειξε. Κατά την άλλη — του Νικολόπουλου, πολλά χρόνια μετά — ο Καζαντζίδης έβαζε το δικό του όνομα πρώτο, διεκδικώντας την πατρότητα των τραγουδιών.

Η συνεργασία έδωσε δεκάδες τραγούδια και κατέληξε σε ρήξη ζωής. Στα δικαστήρια οι δύο άντρες δεν έφτασαν για τα τραγούδια, αλλά για τις προσβολές.

«Ο Καζαντζίδης ήθελε να είμαι υπό τον ζυγό του.»
Δήλωση του Χρήστου Νικολόπουλου (iefimerida.gr)

Το τραγούδι έζησε πάνω από τη διαφορά των δημιουργών του. Ακούστηκε και σε ντουέτο με τη Λίτσα Διαμάντη, και ξανατραγουδήθηκε δεκαετίες αργότερα από τον Πασχάλη Τερζή και τον Δημήτρη Μπάση.

Τα δύο ονόματα στην ετικέτα του 1969 έμειναν δίπλα-δίπλα για πάντα. Είναι το μόνο κομμάτι αυτής της συνεργασίας που δεν κατάφερε να χωρίσει τίποτα.

Ταυτότητα του τραγουδιού

• Μουσική: Χρήστος Νικολόπουλος (στην ετικέτα του LP του 1969: «Στ. Καζαντζίδης & Χρ. Νικολόπουλος» — βλ. σημείωση)
• Στίχοι: Κώστας Βίρβος
• Πρώτη εκτέλεση: Στέλιος Καζαντζίδης · και σε ντουέτο με τη Λίτσα Διαμάντη
• Χρονολογία & δίσκος: ομότιτλο LP, Odeon (OMCG 68), 1969 — Μίνως Μάτσας & Υιός Α.Ε. · ηχογράφηση Δεκέμβριος 1968 κατά δημοσιογραφικές πηγές
• Σημαντικές επανεκτελέσεις: Πασχάλης Τερζής (2009), Δημήτρης Μπάσης (2014)

Σημείωση ακριβείας. Η απόδοση της μουσικής διαφέρει ανάλογα με το τεκμήριο: η ετικέτα του ελληνικού LP του 1969 γράφει «Στ. Καζαντζίδης & Χρ. Νικολόπουλος», ενώ το επίσημο αρχείο του στιχουργού Κώστα Βίρβου και οι εκδόσεις εξαγωγής αναφέρουν μόνο τον Νικολόπουλο. Δεν είναι επίσης οριστικά τεκμηριωμένο αν προηγήθηκε το σαραντάρι ή ο μεγάλος δίσκος. Τέλος, δεν βρέθηκε μαρτυρία του Βίρβου ή του Νικολόπουλου για το πώς γράφτηκε συγκεκριμένα ο στίχος αυτού του τραγουδιού.

Πηγές

• Ετικέτα και δισκογραφικά στοιχεία του LP «Νυχτερίδες κι αράχνες», Odeon OMCG 68, 1969.
• Επίσημο αρχείο του στιχουργού Κώστα Βίρβου, kostasvirvos.gr.
• Τάσος Κριτσιώλης, «Ο Στέλιος Καζαντζίδης τραγουδά Χρήστο Νικολόπουλο», MusicCorner.gr, 7 Ιουνίου 2016.
• Δηλώσεις Χρήστου Νικολόπουλου, iefimerida.gr.

Μπείτε στο messiniaradio.gr και ακούστε το τραγούδι της ημέρας.