Η βόλτα της ημέρας: Ιθώμη και Μονή Βουλκάνου — το μπαλκόνι όλης της Μεσσηνίας

Φωτο: Mark Landon / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Η Ιθώμη δεν είναι ψηλό βουνό — ούτε οχτακόσια μέτρα δεν πιάνει. Κι όμως, από την κορυφή της βλέπετε όλη τη Μεσσηνία: τον κάμπο απλωμένο σαν χάρτης, τον Ταΰγετο απέναντι, τη θάλασσα να γυαλίζει σε δύο ορίζοντες. Οι αρχαίοι την έκαναν ιερό βουνό, οι μοναχοί τής εμπιστεύτηκαν το αρχαιότερο μοναστήρι του νομού. Εμείς απλώς ανεβαίνουμε για τη θέα — και κατεβαίνουμε λίγο διαφορετικοί.

Ένας τόπος γεμάτος ιστορίες

Στην κορυφή λατρευόταν ο Ιθωμάτας Δίας, ο μεγάλος θεός των Μεσσηνίων. Εδώ κράτησαν οι πρόγονοί τους τα τελευταία τους κάστρα απέναντι στη Σπάρτη στους Μεσσηνιακούς πολέμους, κι εδώ οχυρώθηκαν ξανά οι επαναστατημένοι είλωτες το 464 π.Χ. — η Ιθώμη έμεινε για πάντα συνώνυμο της μεσσηνιακής αντίστασης. Το 725 μ.Χ., λέει η παράδοση, μοναχοί ίδρυσαν πάνω στα χνάρια του αρχαίου ιερού τη Μονή Βουλκάνου. Στις αρχές του 17ου αιώνα η αδελφότητα κατέβηκε χαμηλότερα, στη σημερινή μονή με το καθολικό του 1701, παίρνοντας μαζί της το πολύτιμο κειμήλιο: την εικόνα της Παναγίας της Βουλκανιώτισσας. Το Παλαιομονάστηρο όμως στέκει ακόμα εκεί ψηλά, αετοφωλιά πάνω από τον κάμπο.

Τι θα δείτε

• Το Παλαιομονάστηρο της κορυφής, με την αυλή και τα κελιά του να ισορροπούν στο χείλος του βράχου.
• Θέα που δεν χορταίνεται: Μεσσηνιακός από τη μία, τα βουνά της Αρκαδίας από την άλλη, κι ανάμεσα ο κάμπος.
• Κάτω από τα πόδια σας, ολόκληρη την Αρχαία Μεσσήνη — το θέατρο, το στάδιο, τα τείχη· τη γνωρίσαμε σε προηγούμενη βόλτα, από ψηλά είναι άλλη αποκάλυψη.
• Τη νέα Μονή Βουλκάνου στην ανατολική πλαγιά, με τις άσπρες καμάρες και τις πορτοκαλιές στην αυλή.
• Το Μαυρομμάτι με τη βρύση της Κλεψύδρας, να τρέχει όπως αιώνες τώρα.

Τι να ξέρετε πριν πάτε

• Τον Αύγουστο η ανάβαση θέλει ξημερώματα ή αργό απόγευμα — στην κορυφή σκιά δεν υπάρχει ούτε για δείγμα.
• Πεζοπορικά από το Μαυρομμάτι λογαριάστε περίπου μία ώρα ανηφόρα· υπάρχει και χωμάτινη προσπέλαση για οχήματα — ρωτήστε στο χωριό για την κατάστασή της.
• Νερό άφθονο μαζί σας — και γεμίστε τα μπουκάλια στην Κλεψύδρα, έτσι για το καλό.
• Το Παλαιομονάστηρο είναι μνημείο: το περπατάμε με σεβασμό, δεν σκαρφαλώνουμε στους τοίχους του.
• Στη νέα μονή ισχύει το αυτονόητο των μοναστηριών: καλυμμένοι ώμοι και γόνατα.

Πώς θα φτάσετε

Από την Καλαμάτα περίπου 30 χιλιόμετρα, γύρω στα σαράντα πέντε λεπτά: Μεσσήνη και από εκεί οι πινακίδες προς Αρχαία Μεσσήνη και Μαυρομμάτι. Τη νέα Μονή Βουλκάνου θα τη βρείτε στον δρόμο ανάμεσα σε Μαυρομμάτι και Βαλύρα.

Αν θέλετε να καταλάβετε γιατί οι Μεσσήνιοι δεν ξέχασαν ποτέ ποιοι είναι, ανεβείτε ένα πρωινό στην Ιθώμη — η απάντηση απλώνεται ολόγυρα.