103,8 δευτερόλεπτα μουσικής: «Μισιρλού»

Το πιο διάσημο ελληνικό ρεφρέν στον κόσμο ταξίδεψε από την Ανατολική Μεσόγειο στη Νέα Υόρκη, από το ούτι στην ηλεκτρική κιθάρα, και από το ρεμπέτικο στον Ταραντίνο.

Νέα Υόρκη, 1927. Ο Τέτος Δημητριάδης, Έλληνας που έχει μεταναστεύσει στην Αμερική, μπαίνει σε στούντιο και ηχογραφεί έναν σκοπό που κουβαλάει από την Ανατολική Μεσόγειο. Είναι η πρώτη γνωστή ηχογράφηση της «Μισιρλούς».

Ο σκοπός ανήκει στην παράδοση του ρεμπέτικου και κυκλοφορεί ήδη στα στέκια των Ελλήνων και των Αρμενίων μεταναστών. Ο τίτλος σημαίνει «Αιγυπτιώτισσα» — από την τουρκική λέξη για τον Αιγύπτιο.

Ένα τραγούδι δηλαδή που ήδη από τη γέννησή του δεν είχε έναν πατέρα και μία πατρίδα. Ήταν κοινό κτήμα ανθρώπων που είχαν χάσει και τα δύο.

Τριάντα πέντε χρόνια αργότερα, στην Καλιφόρνια, ένας νεαρός κιθαρίστας δέχεται πρόκληση από θεατή: να παίξει ένα ολόκληρο τραγούδι σε μία μόνο χορδή. Ο Dick Dale, γιος Λιβανέζων μεταναστών, θυμάται τον θείο του να παίζει τη «Μισιρλού» σε μία χορδή του ουτιού.

Την ανεβάζει σε ταχύτητα που κανείς δεν είχε φανταστεί. Το 1962 η «Μισιρλού» βγαίνει από τα χέρια του ως surf rock.

Σημείωση ακριβείας. Την ιστορία με το στοίχημα τη διηγιόταν ο ίδιος ο Dale και δεν είναι ανεξάρτητα επιβεβαιωμένη. Στην ηχογράφηση, επιπλέον, ακούγονται δύο χορδές — όχι μία.

Το 1994 ο Κουέντιν Ταραντίνο ανοίγει το Pulp Fiction με αυτή ακριβώς την εκτέλεση. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, ένας σκοπός των προσφύγων γίνεται παγκόσμιο σήμα.

Ένα τραγούδι για μια Αιγυπτιώτισσα, ηχογραφημένο από Έλληνα στη Νέα Υόρκη, αναστημένο από Λιβανέζο με ηλεκτρική κιθάρα, παγκοσμιοποιημένο από Αμερικανό σκηνοθέτη. Κανείς δεν το κατέχει. Όλοι το δανείστηκαν.

Ταυτότητα

• Πρώτη γνωστή ηχογράφηση: Τέτος Δημητριάδης, 1927
• Παράδοση: Ρεμπέτικο / Ανατολική Μεσόγειος
• Σημασία τίτλου: «Αιγυπτιώτισσα»
• Καθοριστική εκτέλεση: Dick Dale & His Del-Tones, 1962
• Η στιγμή: Pulp Fiction, 1994

Πηγές

• Wikipedia — Misirlou
• Entertainment.ie
• Greek Genocide Resource Center

Κάθε μέρα, 103,8 δευτερόλεπτα μουσικής — μόνο στο City FM 103,8.