Η βόλτα της ημέρας: Κιτριές και Σάντοβα — το λιμανάκι που κυβερνούσε τη Μάνη

Φωτο: PLAKLE / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Μισή ώρα από την Καλαμάτα, εκεί που ο παραλιακός δρόμος της Μάνης στενεύει και κρεμιέται πάνω από το κύμα, ο δρόμος καταλήγει σε ένα λιμανάκι με καμιά εκατοστή κατοίκους, ψαρόβαρκες και βοτσαλάκι. Δύσκολο να το φανταστείτε σήμερα, αλλά από αυτό το ήσυχο αγκυροβόλι κυβερνήθηκε κάποτε ολόκληρη η Μάνη.

Ένας τόπος γεμάτος ιστορίες

Από το 1776 ως το 1821, οι Κιτριές ήταν η έδρα των περισσότερων μπέηδων της Μάνης — του Τζανέτου Κουτήφαρη πρώτου και άλλων τεσσάρων μετά από αυτόν — και το σπουδαιότερο λιμάνι της περιοχής: από εδώ ταξίδευαν το λάδι, το μετάξι και το βελανίδι. Ο Άγγλος περιηγητής Μόριτ, το 1795, περιέγραψε το οχυρό συγκρότημα με τους δύο πύργους του σαν «συνοριακό κάστρο της Αγγλίας και της Σκωτίας». Και την 1η Οκτωβρίου 1819, οι καπετάνιοι της Μάνης έδωσαν εδώ τον όρκο ενότητας που έμεινε στην ιστορία ως «Συνυποσχετικό των Κιτριών» — ενάμιση χρόνο πριν ανάψει η φλόγα του Εικοσιένα. Στο χωριό σώζεται ακόμα το πέτρινο σπίτι του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, κηρυγμένο ιστορικό μνημείο.

Τι θα δείτε

• Το λιμανάκι με τις βάρκες, τα δίχτυα και τις μικρές βοτσαλωτές ακρογιαλιές του.
• Τη Σαντάβα, τη μεγάλη παραλία λίγο πριν από τις Κιτριές — μεγάλη αγκαλιά με βότσαλο και άμμο, με οργανωμένο και ελεύθερο κομμάτι.
• Το πέτρινο σπίτι του Πετρόμπεη και τον ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, χτισμένο το 1730.
• Τη διαδρομή την ίδια: Βέργα, Μικρή Μαντίνεια, Αβία, Αρχοντικό — μπαλκόνια πάνω από τον Μεσσηνιακό.

Τι να ξέρετε πριν πάτε

• Για το κυρίως μπάνιο, η Σάντοβα· στις Κιτριές αξίζει η βουτιά δίπλα στις βάρκες και το ψάρι μετά, στα τραπεζάκια στο κύμα.
• Το πρωί ο Ταΰγετος κρατά για λίγο τον ήλιο για πάρτη του — τα βουνά σκιάζουν νωρίς την ακτή. Για ξάπλα με φως, μεσημέρι και απόγευμα.
• Ο δρόμος είναι στενός με στροφές: υπομονή στα διασταυρώματα και μάτια στη θέα με μέτρο, οδηγέ.
• Αν έχετε όρεξη για κύκλο, από τις Κιτριές ο δρόμος ανηφορίζει προς Δολούς και Κάμπο και γυρίζετε από τον κεντρικό δρόμο της Μάνης.

Πώς θα φτάσετε

Από την Καλαμάτα είναι γύρω στα 16 χιλιόμετρα, περίπου μισή ώρα με τις στροφές: παραλιακά μέσω Βέργας, Μικρής Μαντίνειας και Αβίας. Τη Σάντοβα θα τη συναντήσετε στον δρόμο σας, λίγο μετά τη Μαντίνεια.

Οι μπέηδες έφυγαν, οι ψαρόβαρκες έμειναν — και το λιμανάκι συνεχίζει να υποδέχεται όποιον ξέρει πού τελειώνει ο καλός δρόμος.