Η βόλτα της ημέρας: Σφακτηρία — το νησί που κλείνει τον όρμο και ανοίγει την ιστορία

Ο όρμος του Ναυαρίνου με τη Σφακτηρία. Φωτο: Tsarb / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Μπροστά από την Πύλο ένα μακρόστενο, καταπράσινο νησί κλείνει τον όρμο του Ναυαρίνου σαν φυσικός κυματοθραύστης. Η Σφακτηρία δεν έχει δρόμους, δεν έχει σπίτια, δεν έχει ρεύμα· έχει κάτι πολύ πιο σπάνιο — δυόμισι χιλιάδες χρόνια ιστορίας σε τεσσερισήμισι χιλιόμετρα μήκος.

Ένας τόπος γεμάτος ιστορίες

Το 425 π.Χ., στα χρόνια του Πελοποννησιακού πολέμου, οι Αθηναίοι απέκλεισαν εδώ μια φρουρά Λακεδαιμονίων. Ύστερα από βδομάδες πολιορκίας και μια τελική μάχη μέσα στους βράχους, οι πολιορκημένοι κατέθεσαν τα όπλα: ο κόσμος είδε — για πρώτη φορά — Σπαρτιάτες να παραδίδονται ζωντανοί, και ο Θουκυδίδης σημείωσε πως τίποτα σε εκείνον τον πόλεμο δεν προκάλεσε μεγαλύτερη κατάπληξη στους Έλληνες. Είκοσι δύο αιώνες αργότερα, τον Απρίλιο του 1825, το νησί έγινε ξανά πεδίο μάχης: στην άνιση αναμέτρηση με τις δυνάμεις του Ιμπραήμ έπεσαν ο θρυλικός Αναγνωσταράς και ο Ιταλός φιλέλληνας Σανταρόζα, ενώ το μπρίκι «Άρης» έγραψε, βγαίνοντας από τον κλεισμένο όρμο, μία από τις πιο τολμηρές σελίδες του ναυτικού Αγώνα. Το 1827, τέλος, ο ίδιος όρμος φιλοξένησε τη ναυμαχία του Ναυαρίνου, που έκρινε ουσιαστικά την ελληνική ανεξαρτησία.

Τι θα δείτε

• Το εκκλησάκι της Παναγούλας και δίπλα του το μνημείο των Ρώσων ναυτών, μέσα στα κυπαρίσσια.
• Τα μνημεία των αγωνιστών του 1825 και του Σανταρόζα — κάθε εποχή έχει αφήσει εδώ το σημάδι της.
• Το στενό της Συκιάς προς τη μεριά της Βοϊδοκοιλιάς και τους θεόρατους βράχους του Τσιχλί Μπάμπα στο νότιο άκρο.
• Νερά που παίζουν όλο το γαλάζιο δειγματολόγιο, με φόντο την Πύλο απλωμένη αμφιθεατρικά απέναντι.

Τι να ξέρετε πριν πάτε

• Στο νησί πηγαίνετε μόνο από θάλασσα: τους καλοκαιρινούς μήνες γίνονται βαρκάδες και γύροι του όρμου από το λιμάνι της Πύλου — κανονίστε επιτόπου, καλύτερα από νωρίς το πρωί.
• Σκιά οργανωμένη και νερό δεν θα βρείτε: καπέλο, μπουκάλια και κλειστά παπούτσια για τα πετρώδη μονοπάτια.
• Ο γύρος με στάσεις και μπάνιο θέλει άνετα μισή μέρα — μην τον στριμώχνετε.
• Τα μνημεία είναι και τάφοι: λίγη σιωπή εκεί πάει πολύ.

Πώς θα φτάσετε

Από την Καλαμάτα ως την Πύλο είναι περίπου 51 χιλιόμετρα, γύρω στα πενήντα λεπτά, μέσω Μεσσήνης και Χανδρινού. Από εκεί και πέρα αναλαμβάνει η θάλασσα.

Λίγες βαρκάδες σε όλη την Ελλάδα σάς πάνε τόσο μακριά — όχι σε μίλια, σε αιώνες.