103,8 δευτερόλεπτα μουσικής: «Bitter Sweet Symphony»

Οι Verve παραχώρησαν το 100% των δικαιωμάτων για έξι νότες. Το τραγούδι από το οποίο τις δανείστηκαν είχε κι αυτό δανειστεί — χωρίς να πληρώσει ποτέ κανέναν.

Λονδίνο, 1997. Ένας άντρας με μαύρο μπουφάν προχωράει σε ένα πεζοδρόμιο και δεν κάνει στην άκρη για κανέναν. Πίσω από τα βήματά του, ένα ορχηστρικό μοτίβο που δεν του ανήκε.

Το μοτίβο ήταν έξι νότες από μια ορχηστρική εκδοχή του «The Last Time» των Rolling Stones, ηχογραφημένη το 1965 από την Andrew Oldham Orchestra σε ενορχήστρωση του David Whitaker.

Οι Verve είχαν κλείσει άδεια χρήσης. Η ABKCO όμως — η εταιρεία του Allen Klein, μάνατζερ των Stones, που κατείχε τα προ του 1970 τραγούδια τους — υποστήριξε ότι χρησιμοποίησαν μεγαλύτερο κομμάτι από το συμφωνημένο.

Το σινγκλ ήταν ήδη στο πιεστήριο. Χρόνος για διαπραγμάτευση δεν υπήρχε. Οι Verve παραχώρησαν το 100% των δικαιωμάτων και οι Jagger–Richards μπήκαν ως συνθέτες.

Το 1999 το τραγούδι ήταν υποψήφιο για Grammy. Στο όνομα Jagger και Richards. Ο Richard Ashcroft, που το είχε γράψει, δεν φιγουράριζε πουθενά.

Και εδώ αρχίζει το αστείο. Το «The Last Time» των Stones δεν ήταν ακριβώς πρωτότυπο — και ο Keith Richards το έχει παραδεχτεί ο ίδιος.

«Το ρεφρέν είναι από την εκδοχή των Staple Singers, This May Be the Last Time», έχει δηλώσει ο Keith Richards για το τραγούδι του 1965.

Οι Staple Singers, που το είχαν ηχογραφήσει στα μέσα της δεκαετίας του 1950, δεν πήραν ποτέ δεκάρα: το κομμάτι καταγράφεται ως παραδοσιακό γκόσπελ, χωρίς κάτοχο δικαιωμάτων.

Τον Απρίλιο του 2019 οι Jagger και Richards υπέγραψαν και παρέδωσαν όλα τα δικαιώματα στον Ashcroft, αποσύροντας τα ονόματά τους. Το ανακοίνωσε ο ίδιος στις 23 Μαΐου, παραλαμβάνοντας το Ivor Novello για τη συνολική προσφορά του.

Είκοσι δύο χρόνια, έξι νότες, μια αλυσίδα δανεικών. Οι Verve πλήρωναν για ένα δάνειο σε ανθρώπους που κι εκείνοι δεν είχαν πληρώσει κανέναν.

Σημείωση ακριβείας

Η σύνδεση του «The Last Time» με τους Staple Singers στηρίζεται στη δήλωση του ίδιου του Keith Richards. Επειδή το «This May Be the Last Time» θεωρείται παραδοσιακό, δεν υπήρχε νομικά δικαιούχος για να διεκδικήσει — κάτι που η ίδια η ABKCO αξιοποίησε αντίστροφα απέναντι στους Verve.

Ταυτότητα

• Τραγούδι: «Bitter Sweet Symphony» — The Verve, 1997 (Hut/Virgin)
• Μουσική & στίχοι: Richard Ashcroft
• Το δείγμα: ορχηστρικό «The Last Time», The Andrew Oldham Orchestra (1965), ενορχήστρωση David Whitaker
• Η πηγή του δείγματος: «The Last Time», Jagger–Richards (1965) — με ρεφρέν από το παραδοσιακό «This May Be the Last Time»
• Η κατάληξη: 100% δικαιώματα στην ABKCO από το 1997 · επιστροφή στον Ashcroft τον Απρίλιο του 2019

Πηγές

• BBC News — «The Bitter Sweet Symphony dispute is over»
• NPR — «Not Bitter, Just Sweet: The Rolling Stones Give Royalties To The Verve»
• Music Week — «Richard Ashcroft regains rights to Bitter Sweet Symphony»
• WhoSampled — το δείγμα από την Andrew Oldham Orchestra
• Wikipedia — «The Last Time» (Rolling Stones)

Κάθε μέρα, 103,8 δευτερόλεπτα μουσικής — μόνο στο City FM 103,8.