Ένα τραγούδι, μία ιστορία: «Μη χτυπάς σ’ ένα σπίτι κλειστό»

Στο εξώφυλλο του δίσκου οι στίχοι ανήκουν σε άλλον. Οι δύο δημιουργοί το ήξεραν — και είχαν υπογράψει ιδιωτικά χαρτί γι’ αυτό.

Άνοιξη του 1970. Η Κωστούλα Μητροπούλου ανεβάζει το έργο «Η πόλη μας» με το Χοροδράμα της Ραλλούς Μάνου. Τη μουσική γράφει ένας νέος συνθέτης, ο Λουκιανός Κηλαηδόνης· τους στίχους, εκείνη.

Ο Κηλαηδόνης όμως έχει στα χέρια του κι ένα ακόμη τραγούδι, σε στίχους του Μάνου Ελευθερίου, και θέλει να μπει στον δίσκο. Το λέει στη Μητροπούλου.

«Μου είπε “Όχι, εάν θα βάλεις, θα βάλεις μόνο με δικούς σου στίχους”.»
Λουκιανός Κηλαηδόνης, συνέντευξη στον Θανάση Γιώγλου, 11 Αυγούστου 2008

Η λύση που βρήκαν οι δύο άντρες ήταν πρακτική και, με τα σημερινά μάτια, αρκετά περίεργη.

«Κάναμε μια συμφωνία με τον Μάνο ότι στον δίσκο θα μπει με το όνομα το δικό μου, κάναμε κι ένα χαρτί, έτσι σα συμφωνητικό ότι είναι δικό του — και μόλις έγινε και το 45άρι μπήκε και το δικό του όνομα και έκτοτε υπάρχει…»
Λουκιανός Κηλαηδόνης, ίδια συνέντευξη

Έτσι το ίδιο τραγούδι κυκλοφόρησε την ίδια χρονιά με δύο διαφορετικές υπογραφές: στο LP «Η πόλη μας» ως στίχοι Κηλαηδόνη, στο 45άρι ως στίχοι Ελευθερίου. Το δεύτερο είναι το σωστό. Το πρώτο, όμως, τυπώθηκε σε χιλιάδες αντίτυπα — και γι’ αυτό η λάθος απόδοση κυκλοφορεί ακόμη και σήμερα.

Το τραγούδι το ερμήνευσε ο Μανώλης Μητσιάς και έγινε αυτό που έβγαλε και τους δύο στην επιφάνεια.

«Τότε υπήρχαν χιλιάδες juke-box στην Ελλάδα και μόνο ότι μπήκε στα juke-box, αυτό σημαίνει 100.000 κομμάτια.»
Λουκιανός Κηλαηδόνης, ίδια συνέντευξη

Ταυτότητα του τραγουδιού

• Μουσική: Λουκιανός Κηλαηδόνης
• Στίχοι: Μάνος Ελευθερίου
• Ερμηνεία: Μανώλης Μητσιάς
• Δίσκος: «Η πόλη μας», His Master’s Voice CSDG 43, Οκτώβριος 1970 · και σε 45 στροφών, HMV 7PG-3975 (Β’ πλευρά: «Το καλοκαίρι σαν θα ‘ρθει»)
• Αφορμή: το ομώνυμο έργο της Κωστούλας Μητροπούλου, Χοροδράμα Ραλλούς Μάνου, Απρίλιος 1970

Σημείωση ακριβείας. Η απόδοση των στίχων στον Λουκιανό Κηλαηδόνη είναι λάθος που ξεκίνησε από το ίδιο το οπισθόφυλλο του LP και επιβιώνει μέχρι σήμερα — ακόμη και ο επίσημος ιστότοπος του συνθέτη το γράφει έτσι στη σελίδα του άλμπουμ, ενώ στη σελίδα του 45άρι αναφέρει σωστά τον Μάνο Ελευθερίου. Δεύτερο λάθος: οι στίχοι δεν είναι της Κωστούλας Μητροπούλου, παρότι υπογράφει τα υπόλοιπα τραγούδια του δίσκου. Τέλος, κυκλοφορεί προφορικά μια πολιτική ανάγνωση του τραγουδιού (το «κλειστό σπίτι» ως εξορία ή δικτατορία): δεν εντοπίστηκε καμία δήλωση δημιουργού που να τη στηρίζει, ούτε τεκμηριωμένη αφορμή έμπνευσης για τον στίχο.

Πηγές

• Λουκιανός Κηλαηδόνης, βιογραφική συνέντευξη στον Θανάση Γιώγλου, 11 Αυγούστου 2008 (δημοσίευση: ogdoo.gr, 15 Ιουλίου 2022).
• Επίσημος ιστότοπος Λουκιανού Κηλαηδόνη — σελίδες του 45άρι και της συλλογής «Οι μεγαλύτερες επιτυχίες του» (MINOS-EMI, 2002).
• Discogs, «Η Πόλη Μας», His Master’s Voice CSDG 43 (1970).
• fosonline.gr, Στέφανος Λεμονίδης, 19 Αυγούστου 2022.

Μπείτε στο messiniaradio.gr και ακούστε το τραγούδι της ημέρας.