Ένα τραγούδι, μία ιστορία: «Αχ Ελλάδα σ’ αγαπώ»

Δύο άνθρωποι έχασαν το λεωφορείο στην Κρήτη και κατέβαιναν με τα πόδια προς τον Πλακιά. Στον δρόμο έγραψαν ένα τραγούδι που σήμερα το λέμε σχεδόν σαν ύμνο.

Η Βάσω Αλλαγιάννη και ο Μανώλης Ρασούλης γνωρίζονταν από τα τέλη της δεκαετίας του ’70, μέσω του Μάνου Λοΐζου. Το τραγούδι το έφτιαξαν περπατώντας, εναλλάξ.

«Το γράψαμε στην Κρήτη, περπατώντας στο δρόμο, φράση φράση, κατεβαίνοντας για τον Πλακιά με τα πόδια, έχοντας χάσει πριν από λίγο το λεωφορείο.»
Βάσω Αλλαγιάννη, συνέντευξη στον Αλέξανδρο Στεφόπουλο, περιοδικό «Δίφωνο», τεύχος 78, Μάρτιος 2002

Ο τρόπος που δούλεψαν εξηγεί και το γιατί το τραγούδι ακούγεται σαν κουβέντα δύο ανθρώπων:

«Ήταν ένας διάλογος. Μια μελωδική φράση εγώ, ένα στίχο εκείνος. “Μήπως φταις κι εσύ καημένη”, ο Μανώλης, “Οδυσσέα γύρνα κοντά μου”, εγώ.»
Βάσω Αλλαγιάννη, ίδια συνέντευξη

«Ήταν μια βαθιά ερωτική επαφή με την ελληνική φύση και τους εαυτούς μας. Φράση φράση, περπατώντας χιλιόμετρα ολόκληρα και παίζοντας σαν παιδιά.»
Βάσω Αλλαγιάννη, ίδια συνέντευξη

Το τραγούδι δεν μπήκε αμέσως σε δίσκο. Ο Νίκος Παπάζογλου το τραγουδούσε χρόνια στις συναυλίες του πριν ηχογραφηθεί.

«Το τραγουδούσε ο Παπάζογλου επί τρία χρόνια στις συναυλίες του και στο τέλος ηχογραφήθηκε στον Λυκαβηττό.»
Βάσω Αλλαγιάννη, ίδια συνέντευξη

Η ηχογράφηση έγινε στις 30 Σεπτεμβρίου 1991 στο Θέατρο Λυκαβηττού και κυκλοφόρησε από τη Lyra τον Νοέμβριο της ίδιας χρονιάς. Στην ετικέτα ο τίτλος είναι σκέτος: «Αχ Ελλάδα».

Ταυτότητα του τραγουδιού

• Μουσική: Βάσω Αλλαγιάννη
• Στίχοι: Μανώλης Ρασούλης
• Ερμηνεία: Νίκος Παπάζογλου
• Δίσκος: «Επιτόπιος ηχογράφησις στο Θέατρο Λυκαβηττού, 30 Σεπτεμβρίου 1991», Lyra 4608 — πλευρά Β, δεύτερο τραγούδι
• Στη σκηνή εκείνο το βράδυ: Σωκράτης Μάλαμας, Πέτρος Δραγούμης, Κώστας Μπραβάκης, Μιχάλης Καπηλίδης, Στέργιος Γαργάλας

Σημείωση ακριβείας. Ο πιο διαδεδομένος μύθος: ότι τη μουσική έγραψε ο Νίκος Παπάζογλου. Δεν ισχύει — η μουσική είναι της Βάσως Αλλαγιάννη· ο Παπάζογλου είναι ο ερμηνευτής, και το επιβεβαιώνει και το επίσημο κανάλι του. Δεν εντοπίστηκε καμία εμπορική ηχογράφηση πριν το 1991, οπότε η αναφορά σε παλαιότερο δίσκο δεν στέκει· κυκλοφορεί πάντως και η χρονολογία 1984 ως έτος γραφής, που δεν επιβεβαιώθηκε. Τέλος, το ρεφρέν διαβάζεται συχνά ως καθαρά πατριωτικό — αρκετοί μελετητές του τραγουδιού επισημαίνουν ότι στο σύνολο του στίχου η διάθεση είναι πολύ πιο αμφίσημη.

Πηγές

• Βάσω Αλλαγιάννη, συνέντευξη στον Αλέξανδρο Στεφόπουλο, περιοδικό «Δίφωνο», τχ. 78, Μάρτιος 2002 (αναδημοσίευση: ogdoo.gr, Κώστας Μπαλαχούτης, 27 Φεβρουαρίου 2018).
• Discogs, Lyra 4608 (1991) — συντελεστές ανά τραγούδι και συμμετέχοντες μουσικοί.
• Επίσημο κανάλι «Nikos Papazoglou Official» — αναγραφή συντελεστών.
• monopoli.gr, Γιώργος Σμυρνής, 1 Μαρτίου 2013 — ανάγνωση του στίχου.

Μπείτε στο messiniaradio.gr και ακούστε το τραγούδι της ημέρας.