Η βόλτα της ημέρας: Δώριο και Μάλθη — ο λόφος που τραγούδησε πρώτος

Η ανασκαφή του 2017 στον λόφο της Μάλθης, με την κοιλάδα του Σουλιμά στο βάθος. Φωτο: NSUL24601 / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Στον δρόμο που σκίζει την κοιλάδα του Σουλιμά, ανάμεσα σε Μελιγαλά και Κυπαρισσία, το Δώριο μοιάζει σήμερα ήσυχο πέρασμα. Κι όμως: στον διπλανό λόφο της Μάλθης οι άνθρωποι έχτισαν, τραγούδησαν και θάφτηκαν πριν από τρεισήμισι χιλιάδες χρόνια. Σήμερα ανεβαίνουμε σε έναν από τους πιο «διαβασμένους» προϊστορικούς οικισμούς της Ελλάδας.

Ένας τόπος γεμάτος ιστορίες

Ο Όμηρος, στον κατάλογο των πλοίων της Ιλιάδας, μνημονεύει το Δώριον ως τον τόπο όπου οι Μούσες συνάντησαν τον Θράκα αοιδό Θάμυρι. Εκείνος είχε παινευτεί πως τις περνάει στο τραγούδι — και το πλήρωσε ακριβά: του πήραν το φως και τη μουσική, λέει ο μύθος. Το ομηρικό Δώριον οι αρχαιολόγοι το αναζήτησαν εδώ, στη Μάλθη, όπου ο Σουηδός Νάταν Βάλμιν ανέσκαψε στον Μεσοπόλεμο ολόκληρο τον προϊστορικό οικισμό — σπάνιο πράγμα: είναι από τους ελάχιστους στη χώρα που έχουν αποκαλυφθεί από άκρη σε άκρη. Οβάλ περιτείχισμα πάνω από 400 μέτρα, σπίτια δεμένα πάνω του κι ένα κεντρικό κτίριο που φέρνει σε πρώιμο «μέγαρο»: η Μάλθη έζησε τις μεγάλες της ώρες προτού καν στηθούν οι Μυκήνες όπως τις ξέρουμε. Υπάρχει και μια κληρονομιά πολύ πιο κοντινή: στο γειτονικό Ραμοβούνι γεννήθηκε το 1770 ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης. Ο Γέρος του Μοριά είναι, κατά κάποιον τρόπο, συντοπίτης.

Τι θα δείτε

• Το οβάλ περιτείχισμα και τα θεμέλια των σπιτιών στην κορυφή — περπατάτε κυριολεκτικά μέσα σε οικισμό 3.500 ετών.
• Τους θολωτούς τάφους στα δυτικά του λόφου, με τον καλύτερα σωζόμενο να κρατά ακόμα τον θόλο του.
• Τη θέα της κοιλάδας του Σουλιμά ώς τα βουνά της Τριφυλίας — μόνο γι’ αυτήν αξίζει η ανάβαση.
• Στο Ραμοβούνι, το μνημείο για τη γέννηση του Κολοκοτρώνη.
• Στο Δώριο, το παλιό σταθμάκι του τρένου — ενθύμιο από τον καιρό που η γραμμή του Μοριά περνούσε αποδώ.

Τι να ξέρετε πριν πάτε

• Ο λόφος είναι ανοιχτός, χωρίς φυλάκιο και ωράριο· κλειστά παπούτσια, νερό και καπέλο — σκιά ελάχιστη.
• Η ανάβαση από τη μεριά του Βασιλικού είναι σύντομη αλλά πετρώδης· όχι με σαγιονάρες.
• Κινητά ευρήματα στον λόφο δεν θα δείτε — εδώ κρατάτε το τοπίο, την πέτρα και την ησυχία.
• Ο Σεπτέμβρης είναι ιδανικός: το φως μαλακώνει και το μεσημέρι δεν τσουρουφλίζει.

Πώς θα φτάσετε

Από την Καλαμάτα υπολογίστε γύρω στα 45 χιλιόμετρα — κάτι λιγότερο από μία ώρα: παίρνετε τον δρόμο του Μελιγαλά και συνεχίζετε προς Κυπαρισσία. Λίγο μετά το Δώριο, στο Βασιλικό, οι πινακίδες για τον αρχαιολογικό χώρο της Μάλθης σάς ανεβάζουν στον λόφο.

Ο Θάμυρις έχασε εδώ το τραγούδι του· εσείς το πολύ να χάσετε την αίσθηση του χρόνου — και δεν είναι δα και τιμωρία.