Η βόλτα της ημέρας: Μονή Καλογραιών — εκεί που υφαίνεται ακόμα το καλαματιανό μαντήλι

Η σημερινή βόλτα δεν θέλει βενζίνη ούτε μπαγκάζια — θέλει δέκα λεπτά περπάτημα στο ιστορικό κέντρο της Καλαμάτας. Δίπλα στην Υπαπαντή, πίσω από έναν ψηλό μαντρότοιχο, κρύβεται ένα μοναστήρι που κρατά ζωντανή την πιο φημισμένη τέχνη της πόλης: το μεταξωτό καλαματιανό μαντήλι. Περνάμε την αυλόπορτα και χαμηλώνουμε φωνή.

Ένας τόπος γεμάτος ιστορίες

Η Μονή των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης — η «Μονή Καλογραιών», όπως τη λέμε όλοι — ιδρύθηκε το 1796 από τον ιερομόναχο Γεράσιμο Παπαδόπουλο. Το καθολικό της πατά πάνω σε ερειπωμένο ναό του 13ου αιώνα: η Καλαμάτα, όπου κι αν σκάψεις, έχει από κάτω άλλη Καλαμάτα. Μέσα σε αυτά τα τείχη οι μοναχές ανέθρεψαν ορφανά, δίδαξαν τον αργαλειό σε γενιές κοριτσιών και τελειοποίησαν τη μεταξοϋφαντική που έκανε το καλαματιανό μαντήλι προίκα, δώρο και τραγούδι. Και όταν η πόλη γονάτισε στους σεισμούς του 1986, από τα καζάνια της μονής βγήκε φαγητό για εκατοντάδες ανθρώπους. Ιστορία γραμμένη όχι με μελάνι, αλλά με κλωστή και κουτάλα.

Τι θα δείτε

• Το καθολικό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης και, στην αυλή, τον δεύτερο ναό της Ύψωσης του Τιμίου Σταυρού.
• Την αυλή με τις γλάστρες και την ησυχία της — ένα διάλειμμα από την πόλη, μέσα στην πόλη.
• Τα μεταξωτά των μοναχών στο πωλητήριο: μαντήλια και υφαντά από αυθεντικό μετάξι, βραβευμένα σε εκθέσεις από τα παλιά χρόνια.
• Δυο βήματα πιο κει, τον μητροπολιτικό ναό της Υπαπαντής και τα σοκάκια της παλιάς πόλης — η βόλτα δένει σε ένα ενιαίο απόγευμα.

Τι να ξέρετε πριν πάτε

• Είναι εν ενεργεία γυναικείο μοναστήρι: ντυθείτε σεμνά και προτιμήστε τις πρωινές ή πρώτες απογευματινές ώρες, εκτός ακολουθιών.
• Οι ώρες που δέχεται επισκέπτες αλλάζουν με το πρόγραμμα της μονής — ένα τηλεφώνημα πριν πάτε γλιτώνει άσκοπη διαδρομή.
• Αν θέλετε μαντήλι, ρωτήστε για την ύφανση — κάθε κομμάτι έχει τον χρόνο του και οι ποσότητες είναι μετρημένες.
• Φωτογραφίες στην αυλή μόνο με άδεια — από σεβασμό σε όσες ζουν εκεί.

Πώς θα φτάσετε

Με τα πόδια: από την κεντρική πλατεία της Καλαμάτας ανηφορίζετε προς την Υπαπαντή — δέκα λεπτά χαλαρό περπάτημα, μηδέν χιλιόμετρα άγχους. Με αυτοκίνητο, θέσεις βρίσκονται συνήθως γύρω από το ιστορικό κέντρο, κι από εκεί δύο βήματα.

Κάποιοι θησαυροί της πόλης μας δεν φωνάζουν — υφαίνουν αθόρυβα εδώ και διακόσια τριάντα χρόνια, και μας περιμένουν.