Η βόλτα της ημέρας: Ο σιδηρόδρομος της Μεσσηνίας — βόλτα εκεί που σφύριζαν τα τρένα

Φωτο: McKaby / Wikimedia Commons (CC0)

Υπήρξε εποχή που η Καλαμάτα ξυπνούσε με σφυρίγματα. Τρένα φορτωμένα σταφίδα και λάδι ξεκινούσαν για τον Μοριά, επιβάτες με χαρτονένιες βαλίτσες έψαχναν θέση στα ξύλινα βαγόνια. Οι ράγες σήμερα σωπαίνουν — η βόλτα όμως στην ιστορία τους παραμένει από τις πιο όμορφες της πόλης, και μάλιστα χωρίς να χρειαστείτε καν αυτοκίνητο.

Ένας τόπος γεμάτος ιστορίες

Το πρώτο τρένο μπήκε στην Καλαμάτα τον Νοέμβριο του 1899, από τη γραμμή που κατέβαινε μέσω Τρίπολης — ένα ταξίδι ολόκληρο πάνω σε ράγες πλάτους ενός μέτρου, στο περίφημο μετρικό δίκτυο της Πελοποννήσου. Τον Σεπτέμβριο του 1902 ολοκληρώθηκε και η δυτική διαδρομή, από τον Πύργο μέσω Κυπαρισσίας, και ο νομός απέκτησε διπλή έξοδο προς τον κόσμο: από τα βουνά και από τη θάλασσα. Το μεγάλο κίνητρο δεν ήταν οι εκδρομείς αλλά η σταφίδα — ο χρυσός καρπός που έπρεπε να φτάσει γρήγορα στα λιμάνια. Πάνω από έναν αιώνα αργότερα, το 2011, τα τακτικά δρομολόγια της Πελοποννήσου σταμάτησαν· οι σταθμοί όμως και οι μηχανές έμειναν, να θυμίζουν πόσο μεγάλη υπόθεση ήταν κάποτε το σφύριγμα.

Τι θα δείτε

• Το Δημοτικό Πάρκο Σιδηροδρόμων, στημένο από το 1986 στον χώρο του παλιού σταθμού — το μοναδικό υπαίθριο πάρκο-μουσείο του είδους του στην Ελλάδα, απλωμένο σε 54 στρέμματα πράσινο.
• Μαύρες ατμομηχανές με κόκκινες πινελιές, ξύλινα σκευοφόρα, πράσινα επιβατικά βαγόνια και τις γαλάζιες αυτοκινητάμαξες που πρόλαβαν οι παλιότεροι — όλα σε απόσταση χεριού, όχι πίσω από κορδόνια.
• Τα σημάδια του παλιού σταθμού: αποβάθρες, φανάρια, ράγες που χάνονται στο γρασίδι.
• Στις εκδρομές σας στον νομό, τα πέτρινα σταθμάκια που άφησε πίσω της η γραμμή — στο Καλό Νερό οι ράγες περνούσαν δίπλα στο κύμα, στο Κοπανάκι και στον Μελιγαλά τα κτίρια στέκουν ακόμα αγέρωχα.

Τι να ξέρετε πριν πάτε

• Το πάρκο είναι ανοιχτός δημόσιος χώρος — μπαίνετε ελεύθερα, όποια ώρα σας βολεύει.
• Με παιδιά είναι από τα σιγουρότερα χαρτιά της πόλης: τρένα, σκιά και παιδική χαρά στο ίδιο εισιτήριο, που είναι μηδενικό.
• Το απόγευμα, το φως χαμηλώνει ανάμεσα στα δέντρα και οι μηχανές φωτογραφίζονται στα καλύτερά τους.

Πώς θα φτάσετε

Εδώ δεν χρειάζονται χιλιόμετρα: το πάρκο βρίσκεται στην καρδιά της Καλαμάτας, λίγα βήματα από την κεντρική πλατεία, εκεί όπου καταλήγει ο μεγάλος πεζόδρομος της Αριστομένους. Πηγαίνετε με τα πόδια, όπως πήγαιναν κάποτε οι ταξιδιώτες — με τη διαφορά ότι κανείς πια δεν βιάζεται να προλάβει το τρένο.

Μια πόλη δεν ξεχνά εύκολα το πρώτο της σφύριγμα — απλώς το φυλάει σε ένα πάρκο, ανάμεσα στα πεύκα, και το λέει βόλτα.