Η βόλτα της ημέρας: Στεμνίτσα — το ασημένιο χωριό της ορεινής Αρκαδίας

Φωτο: FilipposTrains / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Σε ένα κοίλωμα του Μαινάλου, στα χίλια και κάτι μέτρα, η Στεμνίτσα κρατάει αιώνες τώρα μια τέχνη που θέλει ήσυχο χέρι: το ασήμι και το χρυσάφι. Πέτρινα αρχοντικά, καμπαναριά που ξεμυτίζουν μέσα από τα πλατάνια, κι από κάτω το φαράγγι του Λούσιου να βουίζει. Αν η Δημητσάνα ήταν το μπαρούτι της Γορτυνίας, η Στεμνίτσα είναι το κόσμημά της — κυριολεκτικά.

Ένας τόπος γεμάτος ιστορίες

Στα τέλη Μαΐου του 1821 συνεδρίασε εδώ η Πελοποννησιακή Γερουσία, το πρώτο όργανο διοίκησης για όλο τον επαναστατημένο Μοριά — γι’ αυτό οι ντόπιοι λένε, όχι χωρίς καμάρι, πως η Στεμνίτσα υπήρξε η πρώτη άτυπη πρωτεύουσα της επαναστατημένης Ελλάδας. Τη μεγάλη της φήμη όμως τη χρωστά στα εργαστήρια: επί αιώνες οι Στεμνιτσιώτες μάστορες — χρυσικοί, χαλκιάδες, καμπανάδες — γύριζαν όλο τον Μοριά φτιάχνοντας καμπάνες, δισκοπότηρα και σκεύη. Και η παράδοση δεν έμεινε βιτρίνα μουσείου: εδώ και δεκαετίες λειτουργεί στο χωριό δημόσια Σχολή Αργυροχρυσοχοΐας, όπου μαθαίνουν την τέχνη νέοι από όλη τη χώρα. Σε λίγα χωριά ακούς ακόμα το σφυράκι να χτυπά το μέταλλο πίσω από την πόρτα.

Τι θα δείτε

• Το Λαογραφικό Μουσείο, με αναπαραστάσεις των παλιών εργαστηρίων — εκεί καταλαβαίνεις πόσα επαγγέλματα χωρούσε ένα ορεινό χωριό.
• Τα καλντερίμια και τα πετρόχτιστα αρχοντικά, τις παλιές εκκλησιές και την πλατεία όπου στέκει ο ανδριάντας του Κολοκοτρώνη.
• Τις βιτρίνες των εργαστηρίων αργυροχρυσοχοΐας — μικρά έργα τέχνης πίσω από τζάμια, δουλεμένα δυο δρόμους πιο πέρα.
• Το μπαλκόνι προς το φαράγγι του Λούσιου και, για τους περπατητές, το μονοπάτι που κατεβαίνει προς τη Μονή Προδρόμου, χωμένη μέσα στον βράχο.

Τι να ξέρετε πριν πάτε

• Στο υψόμετρο αυτό ο Οκτώβριος είναι κανονικό φθινόπωρο: ζακέτα, αντιανεμικό και κλειστά παπούτσια.
• Για τα ωράρια των μουσειακών χώρων συμβουλευτείτε το odysseus.culture.gr πριν στήσετε το πρόγραμμά σας.
• Η κατάβαση προς τις μονές του Λούσιου είναι κομμάτι του Menalon Trail: μετρήστε δυο-τρεις ώρες μετ’ επιστροφής και παπούτσια με καλό πάτημα.
• Αν σας περισσεύει ώρα, η Δημητσάνα είναι δέκα λεπτά πιο πέρα — δύο χωριά σε μία μέρα, χορταίνεις Γορτυνία.

Πώς θα φτάσετε

Από την Καλαμάτα, αυτοκινητόδρομος ως την έξοδο της Μεγαλόπολης κι από εκεί ο ορεινός δρόμος για τη Στεμνίτσα: περίπου 85 χιλιόμετρα, γύρω στη μιάμιση ώρα. Αν δεν βιάζεστε, μια μικρή παράκαμψη από την Καρύταινα και το κάστρο της αξίζει κάθε λεπτό.

Κι αν φύγετε με ένα μικρό ασημένιο ενθύμιο στην τσέπη, μην ανησυχείτε: δεν θα είστε οι πρώτοι, ούτε οι τελευταίοι.