Ένα τραγούδι, μία ιστορία: «Χωρίς δεκάρα»

Ο παραγωγός το έστειλε «για τα σκουπίδια»· το τραγούδι βγήκε πρώτο στην προεπιλογή του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, με πρόεδρο τον Μάνο Χατζιδάκι.

Σεπτέμβριος του 1974, Παλαί ντε Σπορ στη Θεσσαλονίκη. Η χώρα μόλις έχει βγει από τη δικτατορία και το 13ο Φεστιβάλ Τραγουδιού στήνεται σε κλίμα αισιοδοξίας. Στη σκηνή ανεβαίνει η Ελένη Βιτάλη, που τότε έκανε τα πρώτα της βήματα στο λαϊκό τραγούδι, και τραγουδά ένα κομμάτι που κανείς στην εταιρεία της δεν το ήθελε εκεί.

Το «Χωρίς δεκάρα» ήταν δουλειά του συνθέτη Γιάννη Μέτσικα σε στίχους της Βαρβάρας Τσιμπούλη. Ο Μέτσικας είχε δώσει στον παραγωγό της Lyra, τον Πατσιφά, τέσσερα ή πέντε τραγούδια για το Φεστιβάλ. Ο Πατσιφάς τα απέρριψε όλα. Για το συγκεκριμένο, κατά την αφήγηση του ίδιου του Μέτσικα, η αντίδραση ήταν ότι είναι «για τα σκουπίδια».

Ο συνθέτης το έστειλε παρ’ όλα αυτά, χωρίς να το ξέρει ο παραγωγός. Όταν η χούντα έπεσε, ο Πατσιφάς ζήτησε από τους δημιουργούς να ξαναστείλουν τραγούδια που είχαν μείνει εκτός. Η προεπιλογή, με πρόεδρο τον Μάνο Χατζιδάκι, δέχτηκε περίπου 860 συμμετοχές — και το «Χωρίς δεκάρα» βγήκε πρώτο.

«Πέρασε στον κόσμο επειδή είναι αλέγκρο.»

Γιάννης Μέτσικας, συνέντευξη στον Θανάση Γιώγλου (18/10/2011), δημοσιευμένη στο ogdoo.gr στις 10/4/2022

Στο Φεστιβάλ, στις 19–21 Σεπτεμβρίου 1974, πρώτος αναδείχθηκε ο Τώνης Βαβάτσικος. Το τραγούδι της Βιτάλη κέρδισε το βραβείο κοινού και έγινε επιτυχία. Ο Μέτσικας υποστηρίζει ότι του «φάγανε» ψήφους, επειδή υπήρχε αντίδραση στο όνομά του — ισχυρισμός δικός του, που δεν επιβεβαιώνεται από άλλη πηγή.

Η συνέχεια έχει την ειρωνεία της: το τραγούδι κυκλοφόρησε σε 45άρι της ίδιας εταιρείας που το είχε αρχικά αποδοκιμάσει και αργότερα συμπεριλήφθηκε στον πρώτο προσωπικό δίσκο της Βιτάλη. Ένα «σκουπίδι», δηλαδή, που τελικά τραγούδησε όλη η Θεσσαλονίκη.

Ταυτότητα του τραγουδιού

• Μουσική: Γιάννης Μέτσικας
• Στίχοι: Βαρβάρα Τσιμπούλη
• Πρώτη εκτέλεση: Ελένη Βιτάλη, 13ο Φεστιβάλ Τραγουδιού Θεσσαλονίκης, 19–21/9/1974
• Δίσκος: 45 στροφών Lyra LS 1433 (1974)· αργότερα στον LP «Ελένη Βιτάλη», Lyra, 1975

Σημείωση ακριβείας. Οι λεπτομέρειες για την απόρριψη, την κατάθεση και τις ψήφους προέρχονται από τη μαρτυρία του Μέτσικα (ogdoo.gr)· δεν βρέθηκε δεύτερη ανεξάρτητη πηγή. Η απόδοση συνθέτη και στιχουργού επιβεβαιώνεται από τα credits του δίσκου στο Discogs.

Πηγές

• Θανάσης Γιώγλου, «Θα σας πω μια ιστορία: Χωρίς δεκάρα», ogdoo.gr, 10/4/2022 — https://www.ogdoo.gr/diskografia/stigmes/tha-sas-po-mia-istoria-xoris-dekara
• Discogs, Ελένη Βιτάλη – Χωρίς δεκάρα / Μικρό μου εργατάκι (Lyra LS 1433) — https://www.discogs.com/release/5283927

Μπείτε στο messiniaradio.gr και ακούστε το τραγούδι της ημέρας.