Ένα τραγούδι, μία ιστορία: «Κανείς εδώ δεν τραγουδά»

Στον πιο μυθικό δίσκο του ελληνικού έντεχνου λαϊκού, δύο τραγούδια δεν είναι του συνθέτη του δίσκου. Αυτό είναι το ένα.

1978, στούντιο «Αγροτικόν» στην Κάτω Τούμπα της Θεσσαλονίκης — στούντιο που το είχε φτιάξει ο ίδιος ο άνθρωπος που κάθεται στην κονσόλα. Ηχογραφείται «Η εκδίκηση της γυφτιάς», σε μουσική Νίκου Ξυδάκη και στίχους Μανώλη Ρασούλη, με τον Διονύση Σαββόπουλο παραγωγό.

Στην ετικέτα του δίσκου, όμως, δύο κομμάτια φέρουν χωριστή υπογραφή. Το ένα από αυτά είναι το «Κανείς εδώ δεν τραγουδά» — το τραγούδι που όλοι λένε «Μπαγλαμαδάκι» — και η μουσική του είναι του Νίκου Παπάζογλου, με στίχους Τάκη Σιμώτα.

Ο Παπάζογλου δεν είναι μόνο η φωνή του τραγουδιού. Είναι και ο ηχολήπτης ολόκληρου του δίσκου, στο δικό του στούντιο. Ένας άνθρωπος, τρεις ρόλοι, χωρίς κανείς να το διαφημίζει.

Και ο στιχουργός; Ο Τάκης Σιμώτας δεν είναι επαγγελματίας του χώρου. Είναι δικηγόρος, ποιητής και δοκιμιογράφος από τη Θεσσαλονίκη, με δοκίμια σαν «Η κρίση της επικής συνείδησης». Οι στίχοι που έγιναν το πιο τραγουδισμένο κομμάτι του δίσκου βγήκαν από ένα γραφείο δικηγόρου.

«Αν δεν είναι κάτι που μου ζεσταίνει την ψυχή, που λέω μέσα μου “αχ, να το είχα γράψει εγώ”, δεν καταπιάνομαι με το τραγούδι.»
Νίκος Παπάζογλου, παρουσίαση του δίσκου «Μά’ισσα Σελήνη», 2005

Για το πώς γεννήθηκε συγκεκριμένα το τραγούδι κυκλοφορεί η πληροφορία ότι ο Παπάζογλου το είχε αφήσει καιρό αμελοποίητο στο συρτάρι και τελικά το χάρισε στον Σιμώτα με αφορμή τον γάμο του. Δεν προέρχεται από δήλωση κάποιου των δύο.

Κυκλοφορεί επίσης, και δηλωμένα ως θρύλος, ότι ο Παπάζογλου αγόρασε μπαγλαμαδάκι επειδή κάποιος στο εξωτερικό του ζήτησε να παίξει ένα ελληνικό τραγούδι και εκείνος δεν ήξερε κανένα. Ό,τι ισχύει από τα δύο, το όργανο έδωσε τον τίτλο που κράτησε ο κόσμος.

Ταυτότητα του τραγουδιού

• Μουσική: Νίκος Παπάζογλου
• Στίχοι: Τάκης Σιμώτας
• Πρώτη εκτέλεση: Νίκος Παπάζογλου
• Χρονολογία & δίσκος: LP «Η εκδίκηση της γυφτιάς», Lyra SYLP 3308, 1978 · στούντιο «Αγροτικόν» · διεύθυνση και παραγωγή Διονύσης Σαββόπουλος · ηχογράφηση Νίκος Παπάζογλου · εξώφυλλο Αλέξης Κυριτσόπουλος
• Σημαντικές επανεκτελέσεις: Γλυκερία (και μαζί με τον Παπάζογλου, Θέατρο Λυκαβηττού, Σεπτέμβριος 1985) · Σωκράτης Μάλαμας

Σημείωση ακριβείας. Ο δίσκος είναι σε μουσική Ξυδάκη και στίχους Ρασούλη, αλλά αυτό το τραγούδι έχει χωριστή υπογραφή στην ετικέτα. Δεν βρέθηκε αυτούσια δήλωση Παπάζογλου ή Σιμώτα για τη γένεση του τραγουδιού· η εκδοχή του «δώρου για τον γάμο» είναι δημοσιογραφική και η ιστορία του μπαγλαμά καταγράφεται από τις πηγές ρητά ως θρύλος.

Πηγές

• Ετικέτα LP «Η εκδίκηση της γυφτιάς», Lyra SYLP 3308, 1978 (Discogs).
• Κώστας Μανιάτης, αφιέρωμα στον Νίκο Παπάζογλου, oneman.gr.
• «Νίκος Παπάζογλου: Η εκδίκηση της γυφτιάς είχε τη δική της φωνή», ΤΑ ΝΕΑ, 17.4.2021.
• mousikovlog.blogspot.com, βιογραφικά στοιχεία Τάκη Σιμώτα.

Μπείτε στο messiniaradio.gr και ακούστε το τραγούδι της ημέρας.