103,8 δευτερόλεπτα μουσικής: «Africa»

Ο άνθρωπος που έγραψε το πιο διάσημο τραγούδι για την Αφρική δεν είχε πατήσει ποτέ το πόδι του εκεί. Ούτε καν είχε περάσει από πάνω της με αεροπλάνο.

Sunset Sound, Χόλιγουντ. Οι ηχογραφήσεις του τέταρτου άλμπουμ των Toto τελειώνουν, και ο Ντέιβιντ Πέιτς κάθεται στο πιάνο για να παίξει στους υπόλοιπους κάτι που δούλευε μόνος του στο σπίτι. Τραγουδά ασυνάρτητες συλλαβές πάνω από τις συγχορδίες. Τους λέει ότι το τραγούδι μιλάει για την Αφρική.

«Φυσικά, το βρήκαμε ξεκαρδιστικό», θυμάται ο κιθαρίστας Στιβ Λουκέδερ στο Classic Rock. Πέρα από το ότι ο Πέιτς δεν είχε πάει ποτέ, λέει, δεν ήταν σίγουρος ότι είχε καν πετάξει από πάνω της.

Η στιγμή δεν ήταν ανέμελη. Η Columbia είχε ενημερώσει τους μάνατζερ ότι θεωρούσε τους Toto one-hit wonder και θα αποφάσιζε για τη συνέχεια ανάλογα με το πώς θα πήγαινε ο επόμενος δίσκος.

Το ρίφ είχε γεννηθεί σε ένα καινούριο Yamaha CS-80. Ο Πέιτς έψαχνε ήχους, βρήκε ένα φλάουτο με μπρούντζινη χροιά και μέσα σε δύο λεπτά είχε τη φράση. Η μελωδία και το ρεφρέν ήρθαν σε δέκα λεπτά· οι στίχοι του πήραν άλλους έξι μήνες. Ο ήχος που όλοι περνούν για καλίμπα βγήκε από ένα Yamaha GS-1, το πρωτότυπο του DX7.

Την εισαγωγή τη σχεδίασε ο ντράμερ Τζεφ Ποκάρο. Ζήτησε από τον ηχολήπτη Αλ Σμιτ ένα loop επί τόπου — χρόνια πριν αυτό γίνει ρουτίνα. Ο Σμιτ έκοψε μαγνητοταινία δύο ιντσών και την τύλιξε γύρω από ορθοστάτες μέσα στο στούντιο, ώσπου έγινε μια λωρίδα μερικών μέτρων που γύριζε ασταμάτητα.

Πάνω σε αυτόν τον βρόχο μπήκαν τα κρουστά: ο πατέρας του Τζεφ, ο τζαζ ντράμερ Τζο Ποκάρο, ο νονός του Έμιλ Ρίτσαρντς με τη συλλογή αφρικανικών οργάνων του, και ο Λένι Κάστρο. Γέμισαν δύο ολόκληρες ταινίες 24 καναλιών. Απ’ όλα αυτά κράτησαν τέσσερα μέτρα.

Το «Africa» μπήκε τελευταίο κομμάτι στο Toto IV και κυκλοφόρησε τρίτο σινγκλ στην Αμερική. Στις 5 Φεβρουαρίου 1983 έφτασε στο νούμερο ένα του Billboard Hot 100 — το μοναδικό στην ιστορία της μπάντας. Στη Βρετανία σταμάτησε στο τρία.

«Είναι το πιο ανόητο, το πιο παράξενο τραγούδι σε ολόκληρη τη δισκογραφία μας, αλλά χτύπησε ένα νεύρο.» — Στιβ Λουκέδερ, Classic Rock

Πριν κυκλοφορήσει, ο Λουκέδερ είχε πει στον Πέιτς ότι αν γινόταν επιτυχία θα έτρεχε γυμνός στη Χόλιγουντ Μπούλεβαρντ. Από τις αρχές του 2019, σε άγνωστο σημείο της ερήμου Ναμίμπ, μια ηλιακή εγκατάσταση με έξι ηχεία του καλλιτέχνη Μαξ Ζίντεντοπφ παίζει το «Africa» σε ατέρμονη επανάληψη. Το τραγούδι έφτασε τελικά στην ήπειρο. Χωρίς κοινό, και χωρίς τέλος.

Σημείωση ακριβείας

Οι πηγές δεν συμφωνούν στις λεπτομέρειες του loop. Στο Mix (2005) ο ίδιος ο Τζεφ Ποκάρο περιγράφει ότι έπαιξε πέντε λεπτά μαζί με τον Λένι Κάστρο χωρίς μετρονόμο και ότι κράτησαν δύο μέτρα. Στο Classic Rock (2026) ο Πέιτς και ο Λουκέδερ αναφέρουν και τη συμμετοχή του Ρότζερ Λιν, εφευρέτη του ομώνυμου ρυθμολόγου, και μιλούν για τέσσερα μέτρα. Διαφορές υπάρχουν και στο ποιος τραγούδησε ποιο μέρος.

Ταυτότητα

• Τραγούδι: «Africa»
• Ερμηνεία: Toto
• Μουσική & στίχοι: Ντέιβιντ Πέιτς – Τζεφ Ποκάρο
• Άλμπουμ: Toto IV (Columbia, 1982)
• Κορυφή: Νο. 1 Billboard Hot 100, 5 Φεβρουαρίου 1983 · Νο. 3 Βρετανία

Πηγές

• Mix — «Classic Tracks: Toto’s Africa», Robyn Flans
• Classic Rock / Louder — το ρεπορτάζ του Paul Rees για το «Africa»
• Wikipedia — Africa (song)
• Rolling Stone — η εγκατάσταση «Toto Forever» στην έρημο Ναμίμπ

Κάθε μέρα, 103,8 δευτερόλεπτα μουσικής — μόνο στο City FM 103,8.