Η βόλτα της ημέρας: Γύθειο — το λιμάνι της Σπάρτης και το νησάκι της ωραίας Ελένης

Φωτο: Konstantinos Ntougkas / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Νεοκλασικά σπίτια σκαρφαλωμένα στην πλαγιά, ψαροκάικα δεμένα στην προκυμαία και χταπόδια απλωμένα στον ήλιο. Τον Οκτώβρη το Γύθειο ξαναβρίσκει τον ρυθμό του: τα πλήθη του καλοκαιριού έφυγαν, οι ντόπιοι έμειναν. Σήμερα πάμε στην πόρτα της Μάνης από τη μεριά της Λακωνίας.

Ένας τόπος γεμάτος ιστορίες

Οι αρχαίοι Γυθεάτες έλεγαν πως την πόλη τους την ίδρυσαν μαζί ο Ηρακλής και ο Απόλλωνας, όταν τα βρήκαν ύστερα από τον καβγά τους για τον τρίποδα των Δελφών. Ήταν το επίνειο της Σπάρτης, με ναυπηγεία που ο Αθηναίος Τολμίδης έκαψε το 455 π.Χ. Το νησάκι μπροστά στο λιμάνι, το Μαραθονήσι, ταυτίζεται με την ομηρική Κρανάη: εκεί, κατά την Ιλιάδα, ο Πάρης και η Ελένη πέρασαν την πρώτη τους νύχτα μετά την αρπαγή. Επί Τουρκοκρατίας όλη η πόλη λεγόταν Μαραθονήσι και εδώ είχε την έδρα του ο Τζανέτμπεης, μπέης της Μάνης. Τον 19ο αιώνα ήρθαν οι έμποροι και τα καράβια, και μαζί τους τα αρχοντικά της προκυμαίας.

Τι θα δείτε

• Το Μαραθονήσι. Ενώθηκε με τη στεριά το 1898 και σήμερα φτάνετε περπατώντας, κάτω από τα πεύκα. Στην άκρη του, ένας φάρος του 19ου αιώνα και το εκκλησάκι του Αγίου Πέτρου.
• Τον πύργο Τζαννετάκη. Μανιάτικος πύργος του 1829 πάνω στο νησάκι, όπου στεγάζεται το Ιστορικό και Εθνολογικό Μουσείο Μάνης.
• Την προκυμαία και τα σοκάκια. Αρχοντικά με τα μπαλκόνια τους στραμμένα στη θάλασσα και σκαλιά που ανηφορίζουν στην πλαγιά.
• Το αρχαίο θέατρο. Μικρό, των ρωμαϊκών χρόνων, στη βόρεια άκρη της πόλης. Φαίνεται πίσω από την περίφραξη, μπροστά στην είσοδο του στρατοπέδου.
• Το ναυάγιο «Δημήτριος». Έξι περίπου χιλιόμετρα βόρεια, στην παραλία Βαλτάκι. Ύστερα από χρέη και βλάβες είχε μείνει δεμένο στο λιμάνι χωρίς πλήρωμα, ώσπου μια κακοκαιρία, τον Δεκέμβριο του 1981, το έριξε στην ακτή. Οι ιστορίες για λαθρεμπόριο τσιγάρων; Μάλλον ψαράδικες.

Τι να ξέρετε πριν πάτε

• Το μουσείο του πύργου τα τελευταία χρόνια βρίσκεται συχνά κλειστό. Η βόλτα στο νησάκι αξίζει έτσι κι αλλιώς.
• Στο ναυάγιο το κατάρτι κατέρρευσε την άνοιξη του 2026: φωτογραφίστε το από την αμμουδιά και μην ανεβείτε στο σκαρί.
• Για την πόλη και το Μαραθονήσι λογαριάστε δύο με τρεις ώρες.
• Ως τις 25 Οκτωβρίου ισχύει η θερινή ώρα και ο ήλιος δύει λίγο πριν από τις επτά. Το ηλιοβασίλεμα από το Μαραθονήσι είναι το καλύτερο φινάλε.

Πώς θα φτάσετε

Ο πιο γρήγορος δρόμος από την Καλαμάτα περνά τον Ταΰγετο από τη Λαγκάδα και κατεβαίνει στη Σπάρτη σε 57 περίπου χιλιόμετρα. Από εκεί, άλλα 42 νότια ως το Γύθειο: συνολικά γύρω στα 100 χιλιόμετρα, μία ώρα και 45 λεπτά. Από την παραλιακή της Μάνης, μέσω Αρεόπολης, τα χιλιόμετρα είναι περίπου ίδια, αλλά θέλει πάνω από δύο ώρες.

Καθίστε στην προκυμαία με έναν καφέ και κοιτάξτε απέναντι το Μαραθονήσι: αν η ωραία Ελένη διάλεξε αυτό το σημείο για αρχή, κάτι ήξερε.