Η βόλτα της ημέρας: Καρύταινα — το «Τολέδο» της Γορτυνίας πάνω από τον Αλφειό

Φωτο: C messier / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Ένας βράχος που κόβεται απότομα πάνω από τον Αλφειό, πέτρινα σπίτια κολλημένα στην πλαγιά του και στην κορυφή ένα φράγκικο κάστρο. Όσοι μεγαλώσαμε με δραχμές την έχουμε κρατήσει στα χέρια μας: η Καρύταινα ήταν στην πίσω όψη του πεντοχίλιαρου. Μία ώρα από την Καλαμάτα, το «Τολέδο της Ελλάδας», όπως έχει μείνει να λέγεται, σας περιμένει με τα πλατάνια του Αλφειού να κιτρινίζουν.

Ένας τόπος γεμάτος ιστορίες

Η Καρύταινα ήταν έδρα μιας από τις βαρονίες του φράγκικου πριγκιπάτου της Αχαΐας. Το κάστρο το έχτισε στα μέσα του 13ου αιώνα ο Γοδεφρείδος ντε Μπρυγέρ, ο «καλύτερος ιππότης του Μορέως» κατά το Χρονικό, που έμεινε όμως στην ιστορία και για ένα σκανδαλώδες ειδύλλιο. Ακολούθησαν Βυζαντινοί, Οθωμανοί και Βενετοί. Το 1826, με τον Ιμπραήμ να καίει τον Μοριά, ο Κολοκοτρώνης επισκεύασε τα τείχη και έκανε το κάστρο καταφύγιο για γυναικόπαιδα και ορμητήριο. Όταν το 1984 κυκλοφόρησε το πεντοχίλιαρο, είχε μπροστά τον Γέρο του Μοριά με τους Αγίους Αποστόλους της Καλαμάτας και πίσω το γεφύρι με την Καρύταινα.

Τι θα δείτε

• Το κάστρο, έστω και απ’ έξω. Τριγωνική ακρόπολη στην κορυφή του βράχου, με γωνιακούς πύργους και μια μεγάλη δεξαμενή. Την καλύτερη θέα του την έχετε από τον δρόμο κάτω από το χωριό.
• Την Παναγία του Κάστρου. Μικρός σταυροειδής ναός κάτω από τα τείχη, δίπλα στα ερείπια του σπιτιού του Κολοκοτρώνη και στην προτομή του.
• Το μεσαιωνικό γεφύρι. Πέτρινο, πάνω στον Αλφειό, με ένα εκκλησάκι της Παναγίας χτισμένο σε ένα από τα βάθρα του. Ένα από τα τόξα του ανατινάχτηκε στον Εμφύλιο.
• Τον Άγιο Νικόλαο. Βυζαντινός ναός με αξιόλογες τοιχογραφίες, μέσα στο χωριό.
• Τα σοκάκια. Πέτρινα σπίτια του 19ου αιώνα, ψηλά καμπαναριά και ο αναστηλωμένος πύργος της Λεβένταινας, που φιλοξενεί εκθέσεις.

Τι να ξέρετε πριν πάτε

• Η ακρόπολη του κάστρου είναι κλειστή για το κοινό λόγω εργασιών αναστήλωσης, που συνεχίζονται. Ως την Παναγία του Κάστρου το λιθόστρωτο ξεκινά από την πλατεία· ρωτήστε στο χωριό αν το πέρασμα είναι ανοιχτό.
• Το μονοπάτι είναι απότομο, με σκαλιά: φορέστε παπούτσια που πατάνε σταθερά.
• Η διάβαση του παλιού γεφυριού έχει απαγορευτεί. Θαυμάστε το από το καινούργιο γεφύρι ή από την όχθη.
• Ο Άγιος Νικόλαος και ο πύργος ανοίγουν συνήθως μόνο το πρωί. Ξεκινήστε νωρίς.
• Στα 580 μέτρα, τα απογεύματα του Οκτώβρη δροσίζουν. Ένα ζακετάκι στο αυτοκίνητο δεν περισσεύει.

Πώς θα φτάσετε

Από την Καλαμάτα παίρνετε τον αυτοκινητόδρομο προς Τρίπολη και βγαίνετε στην έξοδο για Μεγαλόπολη. Από εκεί ακολουθείτε τον δρόμο προς Ανδρίτσαινα και σε λιγότερο από είκοσι λεπτά βλέπετε τον βράχο να υψώνεται μπροστά σας. Συνολικά γύρω στα 67 χιλιόμετρα και μία ώρα· ο αυτοκινητόδρομος έχει διόδια.

Κάντε μια στάση στο νέο γεφύρι και κοιτάξτε ψηλά: ο Γέρος του Μοριά ήξερε τι έκανε όταν διάλεγε αυτόν τον βράχο.