Μικρές αποδράσεις: Γεράκι Λακωνίας — η «μικρή Μονεμβασιά» στον ίσκιο του Πάρνωνα

Φωτο: Chris06 / Wikimedia Commons (CC0)

Όλοι ξέρουν τον Μυστρά και τη Μονεμβασιά. Λίγοι όμως ξέρουν ότι η Λακωνία κρύβει και μια τρίτη καστροπολιτεία, πιο σιωπηλή, στους πρόποδες του Πάρνωνα: το Γεράκι. Ένα κάστρο του 13ου αιώνα, δεκάδες βυζαντινές εκκλησιές με τοιχογραφίες και ένα χωριό που συνεχίζει να υφαίνει στον αργαλειό — όλα αυτά, χωρίς ουρές και χωρίς πούλμαν.

Ένας τόπος γεμάτος ιστορίες

Μετά την Δ΄ Σταυροφορία, όταν οι Φράγκοι μοίρασαν τον Μοριά, το Γεράκι έγινε μία από τις βαρονίες του Πριγκιπάτου της Αχαΐας: ο ιππότης Γκι ντε Νιβελέ έχτισε γύρω στο 1250 το κάστρο πάνω στα ερείπια της αρχαίας ακρόπολης. Δεν το χάρηκε πολύ — λίγα χρόνια αργότερα, μετά τη μάχη της Πελαγονίας, το κάστρο παραδόθηκε στους Βυζαντινούς μαζί με τον Μυστρά και τη Μονεμβασιά, και το Γεράκι έζησε τη μεγάλη του ακμή: τότε γέμισε ο λόφος και το χωριό εκκλησιές, με τοιχογραφίες που σώζονται ως σήμερα και μιλούν για τεχνίτες πρώτης γραμμής σε έναν τόπο που σήμερα μοιάζει άκρη του κόσμου.

Τι θα δείτε

• Το κάστρο και τον Άγιο Γεώργιο. Μέσα στα τείχη, η εκκλησιά με το περίτεχνο λίθινο προσκυνητάρι είναι το καμάρι του Γερακίου — και η θέα από τις επάλξεις πιάνει τον κάμπο του Ευρώτα με φόντο τον Ταΰγετο απέναντι.
• Τις βυζαντινές εκκλησιές του χωριού. Ευαγγελίστρια, Άγιος Αθανάσιος, Άγιος Σώζων — μικρά πέτρινα κομψοτεχνήματα του 12ου και 13ου αιώνα, σκορπισμένα στις γειτονιές.
• Τα υφαντά. Το Γεράκι κρατά ζωντανή μια από τις παλιότερες υφαντικές παραδόσεις της Πελοποννήσου· ρωτήστε για τις ντόπιες «κουρελούδες» και τα χράμια.
• Τον Πάρνωνα στο φόντο. Τον Νοέμβριο οι κορυφές συχνά ασπρίζουν — το κάδρο πάνω από τις ελιές γίνεται διπλά φωτογενές.

Τι να ξέρετε πριν πάτε

• Ο αρχαιολογικός χώρος του κάστρου έχει ωράριο — συμβουλευτείτε το odysseus.culture.gr πριν ξεκινήσετε.
• Οι εκκλησιές ανοίγουν συνήθως με τη βοήθεια του προσωπικού του χώρου ή κατόπιν συνεννόησης — ρωτήστε επιτόπου, οι ντόπιοι βοηθούν με χαρά.
• Παπούτσια με καλή σόλα: το ανηφορικό μονοπάτι του κάστρου έχει πέτρα που γυαλίζει από τους αιώνες.
• Συνδυάστε το με στάση για καφέ στη Σπάρτη — η διαδρομή πάνω από τον Ταΰγετο είναι από μόνη της μισή εκδρομή.

Πώς θα φτάσετε

Από την Καλαμάτα παίρνετε τον ορεινό δρόμο προς Σπάρτη — περίπου 60 χιλιόμετρα με τις στροφές και τα έλατα του Ταϋγέτου — και από εκεί συνεχίζετε νοτιοανατολικά για το Γεράκι, άλλα 40 περίπου χιλιόμετρα μέσα από τον κάμπο. Σύνολο γύρω στα 100 χιλιόμετρα, κάτι λιγότερο από δύο ώρες.

Αν η Μονεμβασιά είναι το αρχοντικό της βυζαντινής Λακωνίας, το Γεράκι είναι το ξωκλήσι της — μικρότερο, πιο ήσυχο, και γι αυτό πιο δικό σας.