Γεωργίτσι: Ανήμερα των Ταξιαρχών τιμά πέντε Λάκωνες αεροπόρους

Την Κυριακή 8 Νοεμβρίου ο Δήμος Σπάρτης και η Δημοτική Κοινότητα Γεωργιτσίου τιμούν πέντε αεροπόρους της βόρειας Λακωνίας που έπεσαν για την πατρίδα, από το 1921 ως το 1971.

Στις 8 Νοεμβρίου η Εκκλησία γιορτάζει τη Σύναξη των Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ και η Πολεμική Αεροπορία τιμά τον προστάτη της, τον Αρχάγγελο Μιχαήλ. Φέτος η μέρα πέφτει Κυριακή και στο Γεωργίτσι ξεκινά στις 07:00, με την έπαρση της σημαίας στο μνημείο των πεσόντων αεροπόρων.

Το πρόγραμμα

• Σάββατο 7 και Κυριακή 8 Νοεμβρίου, το βράδυ: φωταγώγηση του χωριού.
• Κυριακή, από το πρωί ως το βράδυ: σημαιοστολισμός.
• 07:00: έπαρση της σημαίας στο μνημείο και θεία λειτουργία στον Ιερό Ναό της Υπαπαντής του Κυρίου.
• 10:30: συγκέντρωση στο μνημείο, επιμνημόσυνη δέηση, πανηγυρικός της ημέρας, κατάθεση στεφάνων, ενός λεπτού σιγή και Εθνικός Ύμνος.

Έχουν προσκληθεί οι πολιτικές, δικαστικές και στρατιωτικές αρχές του νομού και οι κάτοικοι του Δήμου Σπάρτης. Τελετάρχης είναι ο Ανδρέας Παπαθανασόπουλος.

Οι πέντε αεροπόροι

Γρηγόριος Πετράκης, ανθυποσμηναγός. Γεννήθηκε στο Γεωργίτσι το 1895, εκπαιδεύτηκε ως χειριστής στη Στρατιωτική Σχολή Αεροπλοΐας του Σέδες και πολέμησε στη Μικρά Ασία. Στις 10 Μαΐου 1921, καθώς η μονάδα του μεταστάθμευε στο αεροδρόμιο Καζαμίρ της Σμύρνης, το Dorand AR που πιλόταρε έπεσε στην απογείωση και πήρε φωτιά. Μαζί του σκοτώθηκε ο δεκανέας Βαλσαμάκης.

Ευάγγελος Γιάνναρης, υποσμηναγός. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1916 και είχε ρίζες στο Γεωργίτσι. Στις 30 Οκτωβρίου 1940, τρίτη μέρα του πολέμου, πετούσε ως παρατηρητής και πολυβολητής σε ένα Henschel Hs 126 του 3/2 Σμήνους Στρατιωτικής Συνεργασίας, με χειριστή τον αρχισμηνία Λεωνίδα Τσάντα. Ιταλικά καταδιωκτικά τους επιτέθηκαν και τα πυρά τρύπησαν τον κινητήρα. Ο Τσάντας, ελαφρά τραυματισμένος, προσγείωσε αναγκαστικά το αεροπλάνο κοντά στη Βασιλειάδα Καστοριάς· ο Γιάνναρης ήταν ήδη νεκρός, πάνω στο πολυβόλο του. Ήταν από τους πρώτους Έλληνες αεροπόρους που σκοτώθηκαν στον πόλεμο του ’40. Προήχθη μετά θάνατον σε υποσμηναγό και τιμήθηκε με τον Σταυρό Ιπταμένου. Στη Βασιλειάδα, το 2007, τοποθετήθηκαν η προτομή του και ένα F-104, σε πλατεία που πήρε το όνομά του.

Νικόλαος Σκρουμπέλος, επισμηναγός. Γεννήθηκε στο Γεωργίτσι το 1907 και κατατάχθηκε στη Σχολή Αεροπλοΐας το 1928. Στις 23 Φεβρουαρίου 1941, με ένα PZL της 23ης Μοίρας Διώξεως, συνόδευε φίλιο αεροσκάφος στο αλβανικό μέτωπο. Βόρεια της Κλεισούρας μπήκε σε αερομαχία με ιταλικά Macchi και καταρρίφθηκε.

Γεώργιος Φαρφαράς, επισμηνίας. Έπεσε στις 26 Μαΐου 1944, ενώ η Ελλάδα ήταν ακόμη υπό κατοχή.

Ιωάννης Γομάτος του Ηλία, ανθυποσμηναγός. Γεννήθηκε το 1947 στο Λογκανίκο και αποφοίτησε από τη Σχολή Ικάρων τον Απρίλιο του 1971. Τέσσερις μήνες αργότερα, στις 16 Αυγούστου 1971, σκοτώθηκε στον Αμπελώνα Λάρισας, όταν το F-84F του προσέκρουσε στο έδαφος κατά την εκτέλεση βολής.

Το μνημείο και το F-104

Το μνημείο βρίσκεται στο ψηλότερο σημείο του χωριού, γύρω στα 1.100 μέτρα. Στήθηκε για τους τρεις αεροπόρους του Γεωργιτσίου, τον Πετράκη, τον Γιάνναρη και τον Σκρουμπέλο, και σήμερα η τελετή τιμά μαζί τους τον Φαρφαρά και τον Γομάτο.

Το μνημείο, σε βίντεο από παλαιότερη τελετή (Facebook, Θανάσης Δαβάκης):

Στο χωριό υπάρχει και ένα F-104G Starfighter, στημένο σε πέτρινο βάθρο με τη μύτη στραμμένη στον ουρανό. Το παραχώρησε το Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας ως φόρο τιμής στους πεσόντες, πριν από σχεδόν είκοσι χρόνια. Κατασκευάστηκε στη Γερμανία το 1964, πέταξε με τη γερμανική ναυτική αεροπορία και το 1984 πέρασε στην Πολεμική Αεροπορία, όπου υπηρέτησε στην 335 Μοίρα ως το 1993. Το F-104 ήταν ο πρώτος τύπος αεροσκάφους της Πολεμικής Αεροπορίας που μπορούσε να πετάξει πάνω από τα 2 Mach.

Το Γεωργίτσι έχει χαρακτηριστεί «χωριό των αεροπόρων». Το 2018 ο Σύνδεσμος των εν Αττική Γεωργιτσιάνων ζήτησε από τον Δήμο Σπάρτης να στεγαστεί εκεί και πολεμικό μουσείο αεροπορίας.

Το χωριό απέχει 28 χιλιόμετρα από τη Σπάρτη και είναι χτισμένο σε υψόμετρο από 900 έως 1.200 μέτρα. Όσοι ανέβουν την Κυριακή το πρωί, ας έχουν μαζί τους κάτι ζεστό.

Φωτογραφία: Το F-104G στο Γεωργίτσι. Brbbl / Wikimedia Commons, άδεια CC BY-SA 3.0.

Πηγές: Mesogeios TV · ΠΑΣΟΙΠΑ – Λεύκωμα Πεσόντων · Αρχείον Πολιτισμού · Spartorama · 916-starfighter.de · Πολεμική Αεροπορία · alevrou.com